Symultanicznie czy konsekutywnie?

Tłumaczenia ustne można podzielić na kilka kategorii. Najbardziej znanymi są tłumaczenia symultaniczne oraz konsekutywne. Sprawdźmy, na czym polegają i w jaki sposób się od siebie różnią.

Tłumaczenie symultaniczne nazywane jest również tłumaczeniem równoczesnym. Ta druga nazwa idealnie oddaje jego istotę. Wypowiedź tłumaczona jest jeszcze w czasie jej wypowiadania, a tłumacz nie czeka na mówiącego z tłumaczeniem. Taka forma sprawia, że podczas tłumaczeń symultanicznych należy zadbać o odpowiednie warunki techniczne dla tłumacza. Powinien się znajdować w dźwiękoszczelnej kabinie i mieć do dyspozycji słuchawki oraz mikrofon. W ten sposób dobrze usłyszy słowa przemawiających osób oraz będzie mógł je wiernie oddać, przemawiając do mikrofonu. Tłumaczenie dotrze do słuchających poprzez słuchawki niemal w czasie zdań wypowiadanych w oryginalnym języku. Warto również zadbać o dwóch tłumaczy dla każdej pary językowej. Jest to bowiem bardzo wyczerpująca forma tłumaczenia i po 30 minutach tłumacz powinien zrobić sobie przerwę, aby odzyskać koncentrację.

Nie jest to oczywiście tłumaczenie pozbawione wad. Niekiedy, mimo największych wysiłków i umiejętności tłumacza, mogą pojawić się opóźnienia w przekładzie. Winnym tej sytuacji może być na przykład… czasownik, który w tłumaczonych językach występuje na różnych pozycjach w zdaniu. W języku polskim najczęściej pojawia się na początku, ale w niemieckim znajduje się na końcu. W takim przypadku tłumacz musi poczekać do końca wypowiadanego zdania lub domyślić się czasownika z kontekstu.

Tłumaczenia symultaniczne najlepiej sprawdzają się podczas wykładów i konferencji, na których przemawiają zagraniczni goście.

Innym sposobem tłumaczenia ustnego jest tłumaczenie konsekutywne, nazywane też tłumaczeniem następczym. Polega ono na tłumaczeniu partii wypowiadanego tekstu. Tłumacz czeka, aż mówiący zakończy fragment przemówienia i następnie go przekłada. Nie robi tego jednak dosłownie, z dbałością o każde słowo. Stara się raczej wyciągnąć esencję z wysłuchiwanego tekstu i przełożyć sens wypowiedzi. Tego rodzaju tłumaczenie sprawdza się podczas negocjacji, szkoleń i innych spotkań „stolikowych”, podczas których ma miejsce rozmowa. Jest stosowane także w czasie konferencji i konsultacji międzyrządowych.

Tłumacz konsekutywny jest w stanie tłumaczyć nawet pięciominutowe bloki tekstu mówionego. Aby odpowiednio przełożyć jego sens, może stosować notatki pozwalające na zorganizowanie sobie struktury wypowiedzi. Przyjmuje się, że tego rodzaju przekład powinien być krótszy niż wypowiedź w wyjściowym języku. Jednak mimo tego dążenia do skrótowości i esencjonalności, tłumaczenia następcze cechują się oczywistym opóźnieniem w stosunku do wypowiadanych słów. Z tego powodu elementy spontaniczne – jak gesty, emocje i żarty – nie mogą być przełożone jeden do jednego. W gestii tłumacza leży jak najlepsze przełożenie sensu wypowiedzi oraz intencji mówcy.